I OGÓLNOPOLSKIE SYMPOZJUM SPOŁECZNYCH OPIEKUNÓW ZABYTKÓW WARSZAWA – WILANÓW, 24 października 2026 R.

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY MOŻNA POBRAĆ KILKAJĄC NA LINK PONIŻEJ:
https://karkonoskie.org/wp-content/uploads/2026/10/SOZ-zgłoszenie.pdf

 

 

  1. ZAŁOŻENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE I CELE

Dziedzictwo kulturowe stanowi jeden z głównych elementów przestrzeni Państwa Polskiego,
a społeczna opieka nad zabytkami służy polepszeniu jakości tej przestrzeni i wzmocnieniu ładu przestrzennego, a zwłaszcza jego komponentu kulturowego.  Funkcjonowanie zróżnicowanych form tej opieki regulują przepisy Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 27 lipca 2003 r., wymagające jednak dostosowania do współczesnych wyzwań.

W stosunku do zadań, jakie stoją przed społecznymi opiekunami zabytków (SOZ), którzy działają
w ramach tych przepisów zarówno jako członkowie organizacji pozarządowych, jak i indywidualnie, ich aktywność i liczba są obecnie niewielkie. Gdy odniesie się je do potrzeb i możliwości wykorzystania obywatelskiej aktywności wielu osób w tej sferze, przede wszystkim na poziomie lokalnym – to niewystarczające są uprawnienia i sprawczość oraz kompetencje SOZ.
Ich podniesieniu i wymianie doświadczeń oraz poprawie współpracy ze służbami konserwatorskimi służą spotkania szkoleniowe, organizowane w niektórych tylko regionach przez wojewódzkich konserwatorów zabytków oraz inne organizacje.

Z inicjatywą zorganizowania I Ogólnopolskiego Sejmiku SOZ, który umożliwiłby omówienie zarysowanych wyżej problemów i wypracowanie kierunków ich rozwiązań wystąpiło w 2023 r. Stowarzyszenie Genius Loci z Warszawy, a w rozwinięcie tej inicjatywy włączyły się Fundacja Karkonoska z Jeleniej Góry i następnie Towarzystwo Karkonoskie z Bukowca. Koordynując przygotowania do tego wydarzenia zainicjowało ono w czerwcu br. podjęcie współpracy 13 instytucji i stowarzyszeń, które powołały 3 lipca br. Komitet Organizacyjny I Sympozjum SOZ,
które zorganizowane zostanie 24 października br. w Warszawie w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie pod honorowym patronatem Marty Cienkowskiej, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Celami zorganizowania I Sympozjum są:

1) ocena stanu społecznej opieki nad zabytkami oraz jej potencjału i realnego wpływu dla ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków;

2) omówienie propozycji zmian przepisów dla funkcjonowania SOZ;

3) przedyskutowanie formuły i zakresu „Vademecum dla SOZ” oraz innych odbiorców, zainteresowanych problemami ochrony krajobrazu kulturowego i zabytków;

4) omówienie możliwości upowszechnienia i stosowania Karty Etyki SOZ;

5) przedyskutowanie kierunków zaktywizowania działalności SOZ oraz ich wsparcia instytucjonalnego.

  1. PROGRAM

9:30     Rejestracja uczestników

10:00 Powitanie przez Dyrektora Muzeum w Wilanowie i Przewodniczącego Komitetu Organizacyjnego Sympozjum z przedstawieniem  celów jego zorganizowania

> I część Sympozjum, prowadzona przez Janusza Korzenia (Towarzystwo Karkonoskie)

10:10  Stan i kierunki zaktywizowania ruchu społecznych opiekunów zabytków /Janusz Korzeń (jw.)

10:30 Działania  Narodowego Instytutu Dziedzictwa wspierające społeczną opiekę nad zabytkami /Michał Krasucki (NID)

10:50 Doświadczenia Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w społecznej opiece nad zabytkami /Jacek Treichel (PTTK)

11:10 Doświadczenia Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków w społecznej opiece nad zabytkami /Jacek Rulewicz (SKZ)

11:30  Doświadczenia Towarzystwa Opieki nad Zabytkami – między jubileuszami 1906-1974-2026 /Iwona Liżewska (TOnZ)

11:50 Społeczna opieka nad zabytkami na Mazowszu /Marcin Dawidowicz (Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Warszawie)

12:10 Społeczne uwarunkowania ochrony zabytkowej zieleni /Małgorzata Stępka (Liga Ochrony Przyrody)

12:30  Przerwa kawowa

>II część Sympozjum, prowadzona przez Jacka Treichela (Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze)

13:00 Kierunki zmian prawa dla poprawy funkcjonowania SOZ /Piotr Dobosz (Uniwersytet JagiellońskiJ)

13:20 Karta Etyki SOZ i możliwości jej wdrażania / Anna Datkowska (Stowarzyszenie Kolekcjonerzy Czasu)

13:40  Propozycje zakresu i formuły „Vademecum dla SOZ” /Katarzyna Sikora-Święch (PTTK) „

14:00 Społeczni opiekunowie zabytków – od idei do praktyki /Damian Staniszewski (Stowarzyszenie Projekt Września)

14:20  Dyskusja

15:50  Podsumowanie i zamknięcie obrad

  1. ZGŁOSZENIA UCZESTNICTWA

W Sympozjum, które odbędzie się 24 października 2026 r. w Oranżerii Pałacowej w Wilanowie weźmie udział ok. 100-120 osób, reprezentujących Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, służby konserwatorskie, Sygnatariuszy Porozumienia o współorganizacji Sympozjum i inne organizacje i instytucje, a także społeczni opiekunowie zabytków i inne osoby, zainteresowane tematyką obrad oraz media. Przyjmowanie zgłoszeń otwarte zostało 28 września 2026 r. a ich koordynację zapewni Towarzystwo Karkonoskie.

Janusz Korzeń
Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego I Sympozjum SOZ

www.karkonoskie.org,

e-mail: towarzystwo@karkonoskie.org, tel.: 660 008770

Do góry